Modern building with black vertical slats and large glass windows, featuring a sloped white wall and a bridge over a reflective pond.
GACS: Wat staat je gebouw te wachten

Je gebouw verspilt energie.
Alleen zie je het niet.

Met GACS wordt onzichtbaar energieverlies zichtbaar en direct oplosbaar. Denk aan ruimtes die tegelijk worden verwarmd en gekoeld, een ketel die niet optimaal draait of een sensor die uitvalt zonder dat iemand het merkt. GACS brengt dit direct in beeld. Zo kun je gericht ingrijpen en zien we in de praktijk besparingen tot wel 40 procent energie. Dat is aanzienlijk. Juist daarom is GACS een concrete kans voor gebouweigenaren en beheerders om vandaag nog in actie te komen.

+ VAN IEMAND DIE HET DAGELIJKS ZIET

"Ik heb me verbaasd dat we 150 tot 200.000 kuub gas kunnen verstoken zonder enige toerenteller."

+ DRIE BLINDE VLEKKEN

Drie dingen die in vrijwel elk gebouw gebeuren. En die niemand ziet.

Het kost je 20 tot 40% méér energie dan nodig. De energierekening alleen vertelt het je niet. Dat is geen technisch probleem. Dat is een inzichtprobleem.

BLINDE VLEK 01

Installaties die langs elkaar heen werken

Verwarming aan in zone A, koeling aan in zone B, dezelfde dag, hetzelfde uur. In moderne gebouwen die niet gekoppeld zijn, gebeurt dit dagelijks. Niemand ziet het op de thermostaat. Niemand ziet het op de energierekening, die telt alleen op.

BLINDE VLEK 02

Installaties die niet meer presteren zoals bij oplevering

Een ketel die 5 jaar geleden 92% rendement haalde, draait nu vaak op 75–80% door drift, vervuiling of verkeerd ingestelde regelaars. Er gaat geen alarm af bij rendementsverlies. Tot iemand er gericht naar kijkt.

BLINDE VLEK 03

Geen dashboard, geen verbruiksinzicht

In je auto zie je in één blik of je 1 op 5 of 1 op 30 rijdt. Bij je gebouw, waar tien keer zoveel energie doorheen gaat, heb je vaak alleen een kwartaalrekening. Geen dashboard. Geen waarschuwing. Geen mogelijkheid om bij te sturen.

Samen is dit gemiddeld goed voor 20 - 40%van het totale energieverbruik. Dat is geen pessimistische inschatting. Dit beeld komt naar voren bij vrijwel elke GACS inspectie in de eerste drie maanden.

+ DE REKENING

Wat de blinde vlek je nu kost

Een gemiddeld utiliteitsgebouw van 5.000 m² verbruikt voor €60.000 tot €120.000 per jaar aan energie. Is 25% daarvan verspilling, vaak een conservatieve schatting, dan loop je €15.000 tot €30.000 mis. Elk jaar opnieuw. Vier jaar wachten kost je zo €60.000 tot €120.000. Voor één gebouw.

Wat kost het om dit in beeld te brengen? Een fractie daarvan. Met een eenmalige GACS-inspectie krijg je een EPBD-conform rapport dat laat zien waar je staat en waar je grootste besparingskansen liggen. Afgezet tegen wat je jaarlijks aan verspilling misloopt, verdien je die stap doorgaans al in het eerste jaar terug.

En de vervolginvestering betaalt zichzelf mee terug: aanpassingen aan je installaties komen vaak in aanmerking voor de Energie-investeringsaftrek (EIA), tot 40% fiscaal aftrekbaar. De fiscus betaalt dus mee.

Klaar om te weten waar jouw gebouw staat?
Lees meer over onze GACS-inspectie dienst.

Two people in uniforms stand on grass, looking up at a modern glass and patterned facade skyscraper against a blue sky.

En vanaf 2026 verandert er iets fundamenteels

Wat tot nu toe een keuze was om de blinde vlek aan te pakken, wordt vanaf 2026 een wettelijke verplichting voor steeds meer gebouwen.

2026

VANAF 1 JANUARI

Verplicht voor utiliteitsgebouwen met installaties ≥290 kW. Toezichthouders mogen handhaven. Dwangsommen kunnen worden opgelegd.

2030

VANAF 2030

Verplicht voor utiliteitsgebouwen met installaties ≥70 kW. De scope wordt fors verbreed. Middelgrote gebouwen vallen er dan onder.

Maar de boete is niet het grootste verlies.
Het wachten is dat.

+ DE OPLOSSING

Het antwoord op de blinde vlek:

Een Gebouwautomatisering en Controlesysteem (GACS)

Wat is GACS in één zin

Een GACS in je gebouw stuurt en bewaakt centraal installaties zoals verwarming, ventilatie, verlichting en beveiliging, waardoor je pand energiezuiniger en comfortabeler functioneert.

In een metafoor

Je auto heeft een toerenteller, een brandstofverbruiksmeter en een dashboardwaarschuwing als er iets niet klopt. Je gebouw, waar tien keer zoveel energie doorheen gaat, heeft dat zelden.

GACS is dat dashboard voor je gebouw.

Wat GACS concreet doet

  • Real time monitoring van energieverbruik en installatieprestaties. GACS brengt continu in kaart hoeveel energie wordt gebruikt en hoe installaties daadwerkelijk presteren per ruimte, zone of systeem.

  • Slim aansturen en optimaliseren. Het systeem reageert direct op actuele omstandigheden zoals buitentemperatuur, bezetting en gebruik. Zo worden ruimtes alleen verwarmd, gekoeld of geventileerd wanneer dat echt nodig is.

  • Automatische signalering van afwijkingen. GACS herkent direct wanneer installaties minder efficiënt werken of wanneer energie wordt verspild, bijvoorbeeld bij verwarming in een lege ruimte.

  • Duidelijke en bruikbare rapportages. Je krijgt continu inzicht in de prestaties en energie efficiëntie van je gebouw en beschikt over heldere rapportages voor verantwoording en optimalisatie.

  • Aantoonbare energiebesparing. Organisaties besparen gemiddeld 20 tot 40 procent op energie. Daarmee maakt GACS de blinde vlek in gebouwbeheer zichtbaar en beheersbaar.

+ GELD HET VOOR JOU?

Drie scenario's. Eén geldt voor jou.

Of je wettelijk verplicht bent hangt af van het vermogen van je installaties. Maar met GACS kan elk gebouw energie besparen.

1

Scenario 1: Nu verplicht
≥ 290 kW
installatievermogen

Voorbeelden
Grotere kantoren, ziekenhuizen, hotels, grote scholen, productielocaties

GACS is nu verplicht.
Toezichthouders kunnen handhaven. De gebouweigenaar is wettelijk eindverantwoordelijk.

2

Scenario 2: Verplicht Vanaf 1 januari 2030
De GACS-verplichting geldt ook voor gebouwen met installaties van meer dan 70 kW.
70 – 290 kW
installatievermogen

Voorbeelden
Middelgrote kantoren, sportaccommodaties, hotels middensegment, kleinere zorglocaties, commercieel vastgoed

Klinkt ver weg, maar de slimme keuze is om GACS-ready te bouwen bij installatievervanging tussen nu en 2030. Anders sta je straks met dubbel werk.

3

Scenario 3: Niet verplicht
< 70 kW
Installatievermogen

Voorbeelden
Kleinere gebouwen, beperkte installaties, delen van woningbouw of collectieve installaties

GACS is voor jou nog niet wettelijk verplicht. Maar de besparingslogica geldt nog steeds. Vooral bij installatievervanging is het slim om GACS-ready te bouwen.

Niet zeker welk scenario voor jou geldt?

unica-building-projects-branded-19
Waarom kiezen voor Unica
De meeste partijen doen een stuk. Wij doen het hele traject.

Je weet nu wat GACS is en of het voor je geldt. De keuze die overblijft is bij wie je het neerlegt.

Inzicht, advies én uitvoering. Eén partij.

We brengen in kaart waar je staat, vertalen dat naar een plan en voeren het uit. Geen overdracht tussen een adviesbureau en een installateur. Eén aanspreekpunt, één verantwoordelijkheid voor het resultaat.

Honderden gebouwen. Niet één type.

Van ziekenhuizen en zorginstellingen tot kantoren, scholen en hotels. We hebben honderden gebouweigenaren door hun GACS-traject begeleid. De methodiek staat. Per gebouw verschilt alleen de uitwerking.

Wij werken met de beste platforms. Je zit nergens aan vast.

Een softwareleverancier verkoopt je zijn systeem. Wij kiezen het platform dat bij jouw gebouw past en bouwen het in. Geen lock-in, geen doos die je achteraf niet meer kwijt kunt.

EPBD en NEN-EN-ISO 52120 als dagelijks werk.

Onze specialisten kennen de norm van binnenuit. Je rapport is conform, je voldoet aantoonbaar en je weet zeker dat je klasse klopt.

+ WAT ANDEREN ZICH AFVRAGEN

Drie vragen die we het vaakst krijgen
Mijn aannemer/installateur zegt dat hij GACS al doet. Klopt dat?

Vaak niet helemaal. Een Gebouw Beheer Systeem (GBS) of basale gebouwautomatisering is iets anders dan een GACS. GACS vereist actieve monitoring, automatische bijsturing op basis van data, en gestandaardiseerde rapportage.

Veel bestaande GBS-en voldoen niet aan klasse C van NEN-EN-ISO 52120, wat de wet vereist. In de scorecard hieronder check je in 5 minuten of jouw systeem voldoet.

Wij hebben een GBS uit 2018. Moeten we alles vervangen?

Bijna nooit. In de meeste gevallen volstaat een upgrade van het bestaande systeem: andere software, extra sensoren, koppelingen tussen subsystemen.

Vervangen is duur en bijna nooit nodig. Maar dan moet je wel eerst weten waar je staat. En dat is wat een GACS-inspectie doet.

Wat gebeurt er als ik geen GACS heb of wacht op controle van de toezichthouder?

Drie dingen gebeuren dan.

  1. Je kunt een dwangsom krijgen.

  2. Leveranciers en installateurs zitten richting de deadline vol. Prijzen lopen op.

  3. Een slecht-presterende installatie zonder GACS kost je nu al 20–40% méér energie dan nodig.

De dwangsom is niet het grootste verlies. Het wachten is het.

Een GACS draagt gegarandeerd bij aan een besparing op energiegebruik en een reductie op CO2-uitstoot. Bovendien vervalt voor alle gebouweigenaren met een GACS de periodieke Scope 14-keuring en de vijfjaarlijkse EPBD-keuring.

Wat kost een GACS-inspectie?

Een GACS-inspectie bij Unica voer je uit vanaf €1.800. Je krijgt een EPBD-conform rapport dat laat zien waar je staat en waar je grootste besparingskansen liggen. Het exacte bedrag hangt af van de reisafstand en de complexiteit van je gebouw: een compact, overzichtelijk pand zit aan de onderkant, een groot of technisch complex gebouw hoger.

+ HET LANDSCHAP

Wie doet wat? En wie blijft verantwoordelijk?

Er zijn grofweg drie soorten partijen. Het verschil zit niet in wat ze kunnen, maar in wat er bij jou blijft liggen.

Leveranciers van soft- en hardware

Wat ze doen Leveren en implementeren regeltechniek en/of aangevuld met een energie management systeem.
Wanneer past dit bij jou Je hebt interne technische capaciteit en voert zelf de regie over de uitvoering

Audit- en adviesbureaus

Wat ze doen Brengen in kaart wat er moet, leveren een rapport. De uitvoering doet een ander.
Wanneer past dit bij jou Je wilt onafhankelijk advies en regelt de uitvoering zelf bij verschillende leveranciers.

Geïntegreerde uitvoerders zoals Unica

Wat ze doen Inzicht, advies én uitvoering. Eén partij, één aanspreekpunt, één verantwoordelijkheid.
Wanneer past dit bij jou Je wilt het ontzorgd en in één keer goed. Geen losse trajecten, geen versnipperde aansprakelijkheid.

+Als je verder wilt

Dit kan Unica voor je doen

Unica heeft inmiddels honderden gebouweigenaren begeleid bij hun GACS-voorbereiding. Van ziekenhuizen en zorginstellingen tot kantoorpanden, scholen en hotels. De aanpak verschilt per gebouw. De methodiek niet.

1

VERKENNING

GACS-Quickscan

Een korte verkenning vooraf, vrijblijvend gesprek over jouw situatie en de eerste stappen.

PAST BIJ
Gebouwen waar je nog niet weet of een volledige inspectie zin heeft.

Plan een Quickscan (gratis)

2

INSPECTIE

GACS-inspectie

Een EPBD-conforme inspectie van jouw gebouw. Brengt in kaart waar je staat, levert een rapport waarmee je aantoonbaar voldoet.

PAST BIJ
Gebouwen waarvan je niet zeker weet of je voldoet, of die naar Klasse C/B willen.

Lees over GACS-inspectie

3

IMPLEMENTATIE

GACS-implementatie

Van inspectierapport naar werkende installatie in vijf stappen: inspectie, optimalisatie regeltechniek, connectiviteit, dashboards, continue optimalisatie. Eén partij, één verantwoordelijkheid.

PAST BIJ
Gebouwen die geconstateerd hebben dat ze upgrades nodig hebben.

Lees over implementatie

+ VOLGENDE STAP

Wat is je volgende stap?

Aanbevolen

Plan een Quickscan

20 minuten kennismaking met onze GACS-specialist. Geen verkooppraat, wel jouw situatie bekijken.

Plan een Quickscan

Direct aan de slag

Vraag een offerte aan

Voor wie al weet dat een GACS-inspectie nodig is. Concrete offerte op basis van jouw gebouw.

Vraag offerte aan

Kom in contact

Stel je vraag aan Robert