Dat we in rap tempo digitaliseren en innoveren vloeit ook door in brandveiligheid. Er ontstaan nieuwe mogelijkheden om installaties te beheren, informatie te centraliseren en taken op afstand uit te voeren. Maar wanneer is zo’n innovatie verantwoord toepasbaar?
Dit spanningsveld houdt Mischa van der Geld, Unitmanager Fire Safety & Security Certification bij Kiwa, dagelijks bezig. Op dinsdag 15 september deelt hij tijdens het FIRE Vision event zijn visie op innovatie, certificering en aantoonbaarheid. Vooruitlopend op het event spraken we hem over de rol van Kiwa, de certificering van een FIRE Vision-innovatie en de beweging die volgens hem binnen de brandveiligheidsbranche nodig is.
Mischa is opgeleid als veiligheidskundige en werkte jarenlang bij Avans Hogeschool. Die achtergrond gebruikt hij nog steeds: “Ik ben gewend om complexe dingen simpel uit te leggen. De theorie is taai. Het gaat erom dat je haar begrijpelijk en toepasbaar maakt.”
Binnen Kiwa is hij regelmatig degene die moet aangeven dat iets nog niet aan de gestelde eisen voldoet. Tegelijkertijd zoekt hij naar manieren om verder te komen. Normen en vastgestelde kaders zijn daarbij het uitgangspunt. De ontwikkeling van (inter)nationale normen kost echter tijd, terwijl technologische ontwikkelingen snel gaan en de markt vaak eerder behoefte heeft aan standaardisatie of een vastgesteld kader.
Nieuwe technologie past niet altijd binnen bestaande normen. Zo kan een oplossing technisch al werken, terwijl er nog niet is vastgesteld welke prestaties moeten worden aangetoond en hoe de risico’s worden beheerst. Kiwa kijkt in die fase eerst naar de benodigde functie, de bijbehorende prestatie en de manier waarop die aantoonbaar wordt gemaakt. De techniek kan veranderen, zolang de achterliggende functies of doelen geborgd blijven.
Soms is hier een ander beoordelingskader voor nodig. Een verklaring van de leverancier zelf is volgens Mischa onvoldoende: “Je wilt tastbaar bewijs hebben dat bepaalde prestaties zijn geborgd. Anders kun je daar als onafhankelijke partij geen geloofwaardig kwaliteitsoordeel aan verbinden.”
Dat speelde ook bij de FIRE Vision-innovatie voor het op afstand uitvoeren van beheer- en testtaken aan sprinklerpompen. De technische mogelijkheden waren er, maar Unica Fire Safety wilde de oplossing onafhankelijk laten beoordelen.
“Unica kwam met een technologische oplossing en wilde niet alleen zelf zeggen dat die goed was. Dan begint een open dialoog: leg de technologie uit, laat zien welke functies worden vervuld en bepaal samen waaraan de oplossing minimaal moet voldoen.”
Er bestond geen kant-en-klaar beoordelingskader waar de oplossing langs kon worden gelegd. Kiwa onderzocht daarom welke eisen relevant waren en ontwikkelde dat kader. Dit werd vervolgens ook getoetst door deskundigen en belanghebbenden uit de markt.
Als het gaat over de betekenis van certificering is Mischa duidelijk. Een certificaat is altijd gekoppeld aan een vastgestelde scope en het onderliggende beoordelingskader. “Wij zijn heel specifiek in waar we een uitspraak over doen. Het certificaat laat zien wat binnen die afgebakende toepassing is beoordeeld en geborgd. Het betekent niet automatisch dat de volledige brandbeveiliging van een pand op orde is.”
Die precisie is belangrijk. Certificering levert onafhankelijk bewijs voor een afgebakend onderdeel. Actuele informatie, documentatie, verantwoordelijkheden en de overige brandveiligheidsvoorzieningen bepalen samen het bredere beeld. Een certificaat is daarin geen algemene vrijbrief.
Tijdens het FIRE Vision-event gaat Mischa verder in op verantwoord innoveren, certificering en aantoonbaarheid. Ook op het programma: een keynote van Richard van Hooijdonk, een live demo van het FIRE Vision Platform en een praktijkpanel.
Voor Mischa ligt de grens van innovatie bij de vraag of technologie verantwoord wordt toegepast. Het vraagt volgens hem ook om transparantie richting de eindgebruiker: “Je moet duidelijk vertellen wat je wel en niet biedt, welke voordelen de oplossing heeft, welke risico’s de technologie introduceert en hoe je die risico’s hebt afgedekt.” Een koppeling met een systeem kan technisch mogelijk zijn, maar tegelijkertijd een cybersecurityrisico opleveren wanneer dat systeem niet passend is beveiligd. De vraag is dan of dit wenselijk is.
Volgens Mischa krijgt de technische mogelijkheid in de markt soms meer aandacht dan de gevolgen voor de klant, beveiliging en continuïteit. “Technologisch iets kunnen, betekent nog niet dat het veilig is.”
Digitalisering verandert ook het werk in de praktijk. Een monteur die een sprinklerinstallatie door en door kent, werkt vanuit andere kennis dan een cybersecurityspecialist of softwareontwikkelaar. Bij digitale innovaties komen werktuigbouwkundige kennis, cybersecurity, PLC-programmering en de praktische installatie samen.
Om zulke oplossingen in de praktijk te laten werken, moeten die verschillende vakgebieden elkaar begrijpen en hetzelfde doel voor ogen hebben.
Mischa gebruikt het papieren logboek als herkenbaar voorbeeld. Vrijwel niemand beheert zijn afspraken nog uitsluitend in een papieren agenda, terwijl binnen de brandveiligheid voor registratie en aantoonbaarheid nog sterk op papier wordt vertrouwd. De stap naar digitaal lijkt logisch, maar vraagt in de praktijk ook aandacht voor de mensen die ermee werken en voor de kwaliteit van de vastgelegde informatie.
Op dinsdag 15 september gaat dit gesprek verder tijdens het FIRE Vision event in het AFAS Theater in Leusden. Mischa gaat daar dieper in op de ruimte voor innovatie en de voorwaarden die nodig zijn om nieuwe technologie verantwoord toe te passen.
Zijn bijdrage is onderdeel van een breder programma over grip op aantoonbare brandveiligheid. Ben van der Burg leidt de middag. Op het programma staan onder meer een keynote van Richard van Hooijdonk, een live demo van het FIRE Vision Platform en een praktijkvoorbeeld van FIRE Vision.