A clean, modern basement with exposed pipes, ducts, and industrial equipment, featuring insulated pipes and a neat arrangement on the walls.

Bouwprojecten en de energietransitie

De energietransitie is in volle gang. We bewegen weg van fossiele brandstoffen en werken aan een toekomst met lagere CO₂-uitstoot. Voor veel organisaties betekent dit dat gebouwen duurzamer en efficiënter moeten worden, zodat er minder energie nodig is voor verwarming, koeling en verlichting. Gasgestookte installaties maken plaats voor elektrische systemen, en nieuwe technologieën maken het mogelijk om met minder energie betere prestaties te leveren. Dat is waar Unica Building Projects dagelijks aan werkt.

Van ambitie naar aantoonbare duurzaamheid

We helpen organisaties hun duurzaamheidsdoelen te bereiken door inzicht te bieden, installaties te verbeteren en continu te optimaliseren. Met slimme monitoring via GACS (Gebouwautomatisering- en Controlesystemen) krijgen gebouweigenaren en beheerders realtime inzicht in energieverbruik, de prestaties van technische installaties en mogelijkheden voor optimalisatie.  

Tegelijk ondersteunen we bij certificeringstrajecten zoals BREEAM en werken we volgens de Paris Proof-doelstellingen: 

  • BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) is een internationaal erkende beoordelingsmethode voor de duurzaamheidsprestaties van gebouwen. Een BREEAM-certificering geeft aan hoe duurzaam een gebouw scoort op thema's als energie, management en materiaalgebruik. Unica ondersteunt hierbij met advies, energie-efficiënte installaties, slimme gebouwbeheersystemen en continue prestatiemonitoring. 

  • Paris Proof vertaalt de klimaatdoelstellingen van het Akkoord van Parijs naar de gebouwde omgeving. Het doel is dat gebouwen uiterlijk in 2050 functioneren binnen het beschikbare CO₂-budget . In de praktijk betekent dit een forse verlaging van het energiegebruik per vierkante meter. 

Zo blijft verduurzaming niet alleen een ambitie, maar wordt het ook aantoonbaar. 

Focus op blijvend resultaat

We richten ons niet alleen op snelle verbeteringen, maar juist op duurzaam resultaat. Vooral bij werktuigbouwkundige installaties is nog veel winst te behalen. In veel gebouwen draaien systemen die niet optimaal presteren of onnodig veel energie verbruiken. 

Hoe helpt Unica hierbij: 

  • Inzicht creëren met slimme monitoring en data-analyse 

  • Energieverspilling en inefficiënt werkende installaties opsporen 

  • Regeltechniek en instellingen optimaliseren 

  • Installaties beter op elkaar laten afstemmen 

  • Prestaties continu monitoren en bijsturen 

  • Energiebesparing, comfortverbetering en lagere kosten realiseren 

Ook vanuit opdrachtgevers groeit de vraag naar aantoonbare resultaten. Certificeringen en meetbare prestaties spelen een steeds grotere rol. Het gaat niet alleen om ambitie, maar om het daadwerkelijk laten zien dat installaties efficiënt en duurzaam functioneren. 

De E en de W binnen de energietransitie

De energietransitie vraagt in veel gevallen om het vervangen van fossiele brandstoffen door elektrische oplossingen. Elektrificatie speelt hierin een centrale rol. Tegelijkertijd neemt de vraag naar elektriciteit toe, mede gedreven door strengere wet- en regelgeving en certificeringseisen. 

Binnen dit kader wordt steeds vaker gewerkt met WKO-installaties (Warmte Koude Opslag). Een WKO-systeem maakt gebruik van de relatief constante temperatuur in de bodem (circa 10–12 °C in Nederland) om gebouwen efficiënt te verwarmen en te koelen. 

WKO installatie

Verwarming: In de winter haalt een warmtepomp warmte uit de "warme" bron in de bodem. Omdat deze brontemperatuur het hele jaar relatief stabiel blijft, hoeft de warmtepomp minder hard te werken dan wanneer warmte uit koude buitenlucht zou worden onttrokken. Dit resulteert in een hoger rendement (een hogere COP, Coëfficiënt of Performance) en dus een lager elektriciteitsverbruik. 

Koeling: In de zomer biedt WKO een extra voordeel. Vaak kan passieve koeling worden toegepast: koel water uit de koude bron circuleert direct door het gebouw, zonder dat de compressor van een koelmachine hoeft te draaien. Omdat compressoren doorgaans veel elektriciteit verbruiken, leidt passieve koeling tot aanzienlijk lagere exploitatiekosten. Tijdens het koelproces wordt de bodem opgeladen met warmte, die in de winter weer kan worden benut — zo ontstaat een gesloten energiecyclus. 

Tegelijkertijd kent elektrificatie ook een keerzijde: netcongestie. Op veel locaties in Nederland bereikt het elektriciteitsnet zijn maximale capaciteit, waardoor nieuwe aansluitingen of uitbreidingen niet altijd mogelijk zijn. Dit vraagt om slimme oplossingen die de elektrische energievraag actief beperken. 

Hier ligt een belangrijke rol voor de werktuigbouwkundige discipline. Door installaties slimmer in te richten en te optimaliseren, kan de afhankelijkheid van elektriciteit worden verminderd. Het meten van energiestromen biedt inzicht in waar het verbruik plaatsvindt en waar optimalisatie mogelijk is. 

Concrete maatregelen zijn onder andere: 

  • Het toepassen van energiezuinige componenten, zoals EC-ventilatoren in luchtbehandelingskasten (LBK's) 

  • Ombouwen van stoombevochtiging (hoog elektrisch verbruik) naar adiabatische bevochtiging* (aanzienlijk lager energieverbruik) 

  • Inzet van WKO-installaties voor duurzame opwekking van koude en warmte 

Historisch gezien maakten veel gebouwen gebruik van stoombevochtiging, wat volledig elektrisch is en daarmee een hoge energievraag kent. Door over te stappen op adiabatische systemen wordt deze vraag aanzienlijk gereduceerd, wat direct bijdraagt aan het verminderen van de belasting op het elektriciteitsnet.  

Hoewel werktuigbouwkundige installaties altijd een elektrische aansluiting nodig hebben, ligt de sleutel in het minimaliseren van het verbruik. Dit kan door: 

  • Verbetering van de gebouwschil 

  • Overgang naar lage temperatuursystemen  

  • Inzet van warmtepompen op WKO, PVT panelen*, water of lucht mogelijk is 

  • Toepassing van alternatieve afgiftesystemen zoals klimaatplafonds en vloerverwarmimg in plaats van traditionele radiatoren nodig is 

PVT-panelen* combineren elektriciteitsopwekkingg (PV) met warmte-invang (T). De warmte aan de achterzijde van de zonnepanelen, die normaal verloren gaat, wordt benut als warmtebron voor de verdamper van een warmtepomp. 

 Door bovenstaande maatregelen gecombineerd toe te passen, kan de elektriciteitsvraag van een gebouw fors worden teruggebracht. 

Concrete referentieprojecten

1. Cross Towers Amsterdam 

Voor dit kantoorgebouw is onderzocht hoe het gebouw Paris Proof kan worden gemaakt. Dit betekent dat het energieverbruik per vierkante meter drastisch omlaag moet. Door analyse van bestaande installaties en slimme optimalisaties zijn concrete verduurzamingsmaatregelen voorgesteld in een adviesrapport 

2. De Scheg in Maastricht waar  PVT is toegepast in combinatie met warmtepompen 

3. Een grote hoeveelheid aan gerealiseerde WKO installaties 

4. Optimalisatie van bestaande installaties 

Veel bestaande WKO-installaties functioneren niet optimaal. In de praktijk blijkt dat: 

  • Back-upketels te vaak draaien 

  • WKO-systemen in combinatie met warmtepompen onvoldoende worden benut of inefficiënt draaien 

Door monitoring, analyse en aanpassingen kunnen deze systemen aanzienlijk efficiënter worden gemaakt, vaak zonder grote investeringen in nieuwe hardware.