Unica brandweer
Klantcase

Gasloze en energiezuinige brandweerkazerne voor veiligheidsregio Utrecht

Wat begon als “van het gas af”, groeide uit tot een integraal verduurzamingsproject binnen de grenzen van beperkte netcapaciteit en strenge veiligheidseisen.

Met slimme simulaties (TIBO) en ontwerpsoftware (Hysopt en Life Cycle Vision) ontwierp Unica een oplossing waarin warmtepompen, energieopslag, slimme ventilatie met warmteterugwinning, LED-verlichting en zonnepanelen optimaal samenwerken via het Energie Management Systeem van TIBO. Er is zelfs een koppeling gemaakt tussen het EMS en de slimme GACS oplossing die is gerealiseerd. Resultaat: een nagenoeg gasloze, energiezuinige kazerne die 24/7 operationeel bleef en voldoet aan alle geldende wet- en regelgeving. En een inspirerend voorbeeld voor andere publieke gebouwen.

Gasloos en energiezuinig, zonder concessies aan veiligheid en inzetbaarheid

Een brandweerkazerne verduurzamen – waarom is dat belangrijk? Voor de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) is het antwoord duidelijk: toekomstbestendige gebouwen verlagen de energiekosten, verbeteren het werkklimaat en dragen bij aan de energietransitie. In samenwerking met de gemeente Zeist en Unica werd de kazerne gasloos en energiezuinig gemaakt, zonder concessies aan veiligheid en inzetbaarheid.

“Een duurzame kazerne betekent niet alleen een lagere energierekening, maar ook een gezondere werkomgeving en een positieve impact op de energietransitie,” zegt John de Vries, facilitair manager bij de VRU. “Dit project laat zien dat verduurzaming en functionaliteit hand in hand kunnen gaan.” Wat begon als een simpele opdracht – de kazerne van het gas afhalen – groeide uit tot een innovatieve verduurzaming. De uitdaging? Het realiseren van een energie-efficiënt gebouw, binnen de bestaande netcapaciteit en met inachtneming van strenge veiligheidsnormen.

De uitdaging

Bij de verduurzaming van de brandweerkazerne in Zeist moesten meerdere obstakels worden overwonnen:

  • Beperkte netcapaciteit: De aansluiting kon niet worden verzwaard en opgewekte zonne-energie kon niet worden teruggeleverd.

  • Strenge veiligheidsnormen: Energieopslag in batterijen moest voldoen aan extra veiligheidsnormen.

  • Geen bodemopslag: Alternatieven zoals aardwarmteopslag waren niet mogelijk vanwege de doorlooptijd.

  • Budget & efficiëntie: De verduurzaming moest niet alleen duurzaam, maar ook financieel haalbaar blijven.

Door een integrale aanpak en slimme technologieën wist Unica samen met de VRU en de gemeente Zeist een toekomstgerichte én haalbare oplossing te realiseren. Alle werkzaamheden zijn uitgevoerd in een kazerne waar de exploitatie 24/7 moest draaien. Onderdeel van die aanpak was het verkrijgen van inzicht in de flexibiliteit van het energieverbruik. Een scan zoals de Energiescan Netcongestie helpt om netcapaciteit beter af te stemmen en verbruikspieken slim op te vangen.

Visie op verduurzaming

De keuze om te verduurzamen was niet alleen ingegeven door wettelijke verplichtingen, maar ook door een bredere visie op toekomstbestendig vastgoed. De Veiligheidsregio Utrecht zet in op energie-efficiëntie en CO2-reductie in haar vastgoedportefeuille. De brandweerkazerne in Zeist dient als voorbeeld voor andere kazernes en overheidsgebouwen. "Een duurzame kazerne betekent niet alleen lagere energiekosten, maar ook een gezondere werkomgeving en een positieve bijdrage aan de energietransitie," aldus John.

Unica_brandweer_2024-12-08664

De oplossingen

In nauwe samenwerking met de VRU en de gemeente Zeist realiseerde Unica een integrale aanpak die resulteerde in een toekomstbestendige kazerne. De maatregelen:

  • Zonnepanelen & energieopslag
    Het dak wordt nog voorzien van zonnepanelen en een energieopslagsysteem (EOS) 100 kWh, wat overtollige energie opslaat.

  • Warmtepompen
    De bestaande koelmachine was op 2/3 van zijn levensduur en is vervangen door een warmtepomp. Het warm tapwater wordt opgewekt door een warmtepompboiler in combinatie met zonnecollectoren en er zijn drie extra warmtepompen geïnstalleerd voor verwarming.

  • Warmteterugwinning
    De ventilatie van de uitrukgarage is voorzien van warmteterugwinning. In de ruimtes met variabele bezetting is een op luchtkwaliteit gestuurde ventilatie aangebracht. De verdiepingen die buiten kantoortijd niet in gebruik zijn, worden buiten kantoortijd luchtzijdig geknepen, zodat deze extra lucht niet verplaatst en geconditioneerd hoeft te worden.

  • Slim energiebeheer
    Een Energie Management Systeem (EMS) stemt alle installaties op elkaar af en voorkomt onnodige belasting van het stroomnet.

  • LED-verlichting & automatisering
    Slimme verlichting met sensoren verlaagt het energieverbruik en verhoogt het comfort.

  • Paneelbouw: Voor de energieverdeling is een nieuwe hoofdverdeler gerealiseerd door onze paneelbouwspecialisten van Unica Building Projects. In samenwerking met Unica Building Services Hoevelaken hebben we deze volledig op maat ontworpen, gebouwd en op locatie aangesloten. De hoofdverdeler is voorbereid op de toename van elektrische installaties, waaronder warmtepompen en elektrische kookvoorzieningen. Zo zorgen we voor een toekomstbestendige elektrische infrastructuur, passend bij de verduurzaming van het pand.

Met deze maatregelen blijft de kazerne operationeel, duurzaam én kostenefficiënt. Omdat volledig gasloos nog niet haalbaar was, blijft de Cv-installatie als back-up operationeel voor de allerkoudste dagen.

Hoofdverdeler-1a-VRU
Hoofdverdeler-1b-VRU

Resultaten

Dit project heeft waardevolle inzichten opgeleverd:

  • De impact van deze verduurzaming is direct merkbaar:

    • 90 procent minder gasverbruik
      De kazerne is vrijwel volledig gasloos

    • Energiebesparing zonder netverzwaring
      Door slimme opslag wordt piekbelasting voorkomen.

    • Realtime inzicht in energieverbruik
      Een dashboard toont continu de prestaties van de installaties.

    • Betere werkomgeving:
      Slimme ventilatie en temperatuurregeling verhogen het werkcomfort

Lessen & inzichten

Dit project heeft waardevolle inzichten opgeleverd:

  • Van losse maatregelen naar een integraal plan
    Door technieken slim te combineren, ontstond een efficiënte en toekomstbestendige oplossing.

  • Samenwerking is de sleutel
    Gemeente Zeist, de VRU en de technische experts werkten nauw samen om de beste keuzes te maken.

  • Innovatie loont
    Door gebruik te maken van geavanceerde simulatiesoftware en slimme energieoplossingen konden technische uitdagingen worden overwonnen.

  • Toekomstbestendig vastgoed vraagt om flexibiliteit
    De gekozen installaties en technieken zijn modulair, zodat toekomstige innovaties makkelijk kunnen worden geïntegreerd.

Jouw route naar een duurzaam gebouw begint hier

De gasloze en energiezuinige brandweerkazerne in Zeist laat zien wat mogelijk is met een doordachte en haalbare aanpak. Wil jij ook grip op energieverbruik, voldoen aan wetgeving én verduurzamen op een manier die past bij jouw gebouw?

Ontdek hoe je dat doet in 3 slimme stappen: van inzicht tot realisatie.

Bekijk onze aanpak voor gebouwverduurzaming in 3 stappen
"We hebben een enorme stap gezet in duurzaamheid, zonder in te leveren op functionaliteit. Dankzij slimme technologieën en een goede samenwerking – met onder andere Unica - is het project een succes geworden. Dit is een mooi voorbeeld van hoe verduurzaming en veiligheid hand in hand kunnen gaan."
John de Vries, Faciltair manager Veiligheidsregio Utrecht ( VRU)
John de Vries Faciltair manager Veiligheidsregio Utrecht ( VRU)
gerolt-feikens-unica
Gerolt Feikens Adviseur Duurzaamheid Unica